Jak rozpoznać, że Twoje okulary wymagają wymiany?
Nawet dobrze dobrane okulary korekcyjne nie są rozwiązaniem na stałe. Zmienia się wada, zmieniają się warunki pracy wzrokowej, zużywają się szkła do okularów i odkształcają oprawki. W efekcie korekcja, która wcześniej dawała wyraźny obraz, zaczyna działać słabiej.
Objawy, które mogą wskazywać na pogorszenie wzroku
Pogorszenie wzroku rzadko pojawia się nagle. Częściej rozwija się stopniowo, a użytkownik zaczyna nieświadomie kompensować spadek ostrości: zmienia odległość patrzenia, ustawia ekran pod innym kątem lub zwiększa oświetlenie. Problem bywa mylony ze zmęczeniem albo „gorszym dniem”, dlatego łatwo go przeoczyć. Powtarzalne symptomy stanowią czytelny sygnał, że obecne okulary korekcyjne mogą już nie odpowiadać parametrom widzenia i potrzebne jest kontrolne badanie wzroku.
Najczęściej obserwowane objawy złego widzenia to:
- rozmycie obrazu przy patrzeniu w dal lub podczas czytania z bliska
- konieczność mrużenia oczu, aby poprawić ostrość
- odsuwanie telefonu, książki lub etykiet dalej od twarzy
- trudność w odczytywaniu drobnego druku mimo dobrego oświetlenia
- potrzeba mocniejszego światła do pracy wzrokowej niż wcześniej
- szybsze zmęczenie oczu podczas pracy przy monitorze
- uczucie „ciężkich oczu” pod koniec dnia
- napięcie w okolicy czoła i skroni
- nawracające bóle głowy po dłuższym wysiłku wzrokowym
- pogorszenie czytelności obrazu po zmroku
Jeżeli kilka z tych sygnałów pojawia się równocześnie i utrzymuje się przez dłuższy czas, odkładanie kontroli zwykle prowadzi do narastającego dyskomfortu. W takiej sytuacji najrozsądniejszym krokiem pozostaje aktualne badanie wzroku i weryfikacja, czy potrzebna jest zmiana okularów.
Sygnały, że szkła do okularów są już zużyte
Nie tylko wada się zmienia, zużyciu podlegają również szkła do okularów. Najczęstszy problem stanowią rysy powierzchniowe i mikrouszkodzenia, które rozpraszają światło i obniżają kontrast widzenia. Nawet drobne ryski, słabo widoczne przy oglądaniu pod kątem, potrafią powodować odczucie zamglenia i szybsze zmęczenie oczu. Z czasem zużywają się także powłoki: antyrefleksyjna, utwardzająca czy hydrofobowa. Objawem bywa zwiększona ilość refleksów, smugi trudne do doczyszczenia oraz plamy, które nie znikają mimo prawidłowej pielęgnacji. W takiej sytuacji zmiana okularów lub przynajmniej wymiana soczewek daje wyraźną poprawę jakości obrazu.
Oprawki do okularów też mają swój termin techniczny
Zużyte lub zdeformowane oprawki do okularów zmieniają położenie soczewek względem oczu, a to wpływa na działanie korekcji. Rozgięte zauszniki, przekrzywiony mostek lub luzy w zawiasach powodują przesunięcie osi patrzenia. Nawet przy prawidłowej mocy szkieł obraz może wtedy wydawać się mniej stabilny. Pęknięcia materiału i naprężenia ramki zwiększają ryzyko wypadnięcia soczewki albo dalszej deformacji. Stare oprawy potrafią „zepsuć” działanie nowych soczewek. Dlatego ocena stanu oprawy jest stałym elementem decyzji o zmianie okularów.
Jak często wykonywać badanie wzroku przy noszeniu okularów?
Osoby używające okulary korekcyjne powinny wykonywać kontrolne badanie wzroku regularnie, nawet gdy nie odczuwają wyraźnego spadku ostrości. Standardowa praktyka to kontrola co 1–2 lata u dorosłych, częściej przy zauważalnych objawach lub chorobach oczu. Warto rozróżnić role, jakie pełni okulista optyk: lekarz ocenia stan narządu wzroku i wykonuje badania medyczne, natomiast optyk lub optometrysta zajmuje się doborem korekcji i parametrów soczewek. Recepta sprzed kilku lat nie powinna być podstawą do zamawiania nowych szkieł bez aktualnej kontroli.
Najczęstsze błędy przy odkładaniu zmiany okularów
Wiele osób odwleka zmianę okularów, mimo czytelnych sygnałów. Typowy błąd polega na uznaniu, że „da się jeszcze korzystać”. Użytkownik adaptuje się do gorszej jakości obrazu i traktuje dyskomfort jako normę. Innym problemem jest wieloletnie używanie porysowanych szkieł oraz wymiana samych oprawek do okularów bez nowego pomiaru korekcji. Spotykane jest także zamawianie soczewek według starej recepty. Skutkiem bywa przeciążenie wzroku, spadek wydajności pracy i narastające bóle głowy.
Gdy pojawiają się objawy złego widzenia albo widać techniczne zużycie okularów, warto działać etapowo. Najpierw wykonuje się kontrolne badanie wzroku, które pokazuje, czy zmieniła się wada. Następnie ocenia się stan obecnych szkieł i oprawy. Kolejny krok to dobór nowych szkieł do okularów oraz dopasowanie oprawek pod aktualne parametry i sposób użytkowania. Tak przeprowadzona zmiana okularów przywraca wyraźne widzenie i zmniejsza obciążenie oczu podczas codziennych zadań.
